Nauczycielka mówi, że dziecko „buja w obłokach”, w domu każde zadanie trwa w nieskończoność, a ty zastanawiasz się, czy to już ADHD, czy po prostu taki temperament. W poszukiwaniu odpowiedzi trafiasz na informację o teście MOXO, który ma „obiektywnie zmierzyć uwagę”. Brzmi obiecująco, ale pojawiają się pytania: na czym polega, czy dziecko się zestresuje i co właściwie powie wynik?

Wyjaśniamy krok po kroku, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i jakie miejsce zajmuje w diagnozie ADHD.

Czym jest test MOXO

MOXO to komputerowy test uwagi, należący do grupy tzw. testów ciągłego wykonania (CPT, z ang. Continuous Performance Test). Mówiąc prościej: badana osoba przez kilkanaście minut obserwuje ekran i reaguje na określone obrazki, a program bardzo dokładnie zapisuje, jak i kiedy to robi.

Wyróżnikiem MOXO są tzw. dystraktory, czyli rozpraszacze. W trakcie badania pojawiają się dźwięki i ruchome obrazy, podobne do tych, które rozpraszają nas w codziennym życiu, na przykład hałas w klasie czy migające powiadomienia. Dzięki temu widać, jak dziecko radzi sobie z uwagą nie tylko w ciszy, ale też w warunkach bliższych prawdziwemu otoczeniu.

Co mierzy test MOXO

Wynik opisuje cztery obszary:

• Uwagę, czyli czy dziecko reaguje na właściwe bodźce i nie „gubi” ich, gdy myśli uciekają.
• Wyczucie czasu, czyli czy reaguje we właściwym momencie, a nie za późno.
• Impulsywność, czyli czy reaguje pochopnie, zanim zdąży się zastanowić, np. klika przy niewłaściwym obrazku.
• Nadruchliwość, czyli czy wykonuje wiele niepotrzebnych ruchów, np. wielokrotne klikanie.

Wyniki porównuje się z normami dla danej grupy wiekowej i płci. Raport pokazuje też, jak zmieniało się funkcjonowanie dziecka przy różnych rodzajach rozpraszaczy: wzrokowych, słuchowych i mieszanych.

Jak wygląda badanie

Dziecko siada przed komputerem i dostaje proste zadanie: gdy na ekranie pojawi się określony obrazek, ma nacisnąć klawisz, a przy innych obrazkach nie robić nic. Wersja dla dzieci jest dostosowana do ich wieku i przypomina prostą grę. Samo badanie trwa kilkanaście minut i składa się z kilku etapów o różnym natężeniu rozpraszaczy.

Test nie jest bolesny ani stresujący, nie wymaga czytania ani liczenia. Nie da się go też „oblać”, bo nie sprawdza wiedzy. Całe spotkanie, razem z wyjaśnieniem zasad i omówieniem wyników, trwa zwykle około godziny.

Badanie wykonuje się u dzieci od wieku wczesnoszkolnego, a także u nastolatków i dorosłych. Dla każdej grupy wiekowej przygotowano osobną wersję testu.

Jak przygotować dziecko

• Zadbaj o sen. Niewyspane dziecko wypadnie gorzej, co może zafałszować wynik.
• Nie przychodźcie głodni. Lekki posiłek przed badaniem pomaga się skupić.
• Zabierz okulary, jeśli dziecko ich używa.
• Zapytaj o leki. Jeśli dziecko przyjmuje leki na ADHD lub inne wpływające na uwagę, wcześniej ustal ze specjalistą, czy podać je w dniu badania. Zależy to od celu badania.
• Opowiedz dziecku, co je czeka. Na przykład: „To taka gra na komputerze. Będziesz klikać, gdy zobaczysz określony obrazek. Nie ma tu dobrych ani złych odpowiedzi”.
• Nie strasz testem. Uniknij zdań w rodzaju „sprawdzą, co jest z tobą nie tak”. Spokojne nastawienie sprzyja rzetelnemu wynikowi.

Co mówi wynik, a czego nie

To najważniejsza część tego tekstu. Test MOXO dostarcza obiektywnych, liczbowych danych o tym, jak dziecko radzi sobie z uwagą, impulsywnością i ruchliwością. To cenna informacja, bo uzupełnia obserwacje rodziców i nauczycieli, które zawsze są w jakimś stopniu subiektywne.

Sam test nie stawia jednak diagnozy ADHD. Słabszy wynik może wynikać także z niewyspania, stresu, lęku, trudności ze wzrokiem czy słuchem albo po prostu gorszego dnia. Z kolei część dzieci z ADHD w krótkim, ciekawym zadaniu wypada całkiem dobrze. Dlatego wynik MOXO zawsze interpretuje się razem z pozostałymi elementami diagnozy.

Jakie miejsce ma MOXO w diagnozie ADHD

Rzetelna diagnoza ADHD składa się z kilku elementów:

• szczegółowego wywiadu z rodzicami o rozwoju dziecka i o tym, od kiedy trwają trudności;
• kwestionariuszy wypełnianych przez rodziców i nauczycieli;
• obserwacji dziecka i rozmowy z nim;
• badań uzupełniających, takich jak test MOXO;
• wykluczenia innych przyczyn podobnych objawów, np. lęku czy trudności w uczeniu się.

Formalne rozpoznanie ADHD stawia lekarz psychiatra, najczęściej na podstawie wyników diagnozy psychologicznej. Test MOXO bywa też przydatny później, na przykład do sprawdzenia, jak zmienia się funkcjonowanie dziecka w trakcie terapii czy leczenia.

Co możesz zrobić w domu, zanim dostaniesz wynik

Zanim zapadną jakiekolwiek decyzje, warto przyjrzeć się codziennemu funkcjonowaniu dziecka. To pomoże też specjaliście:

• Notuj konkretne sytuacje. Kiedy dziecko traci uwagę, co je rozprasza, jak długo potrafi się skupić na zabawie, a jak długo na lekcjach.
• Zbierz opinie z przedszkola lub szkoły. Przydają się uwagi nauczycieli i wcześniejsze opinie.
• Uporządkuj rytm dnia. Stałe pory snu, posiłków i odrabiania lekcji pomagają każdemu dziecku, niezależnie od diagnozy.
• Dziel zadania na krótkie etapy i chwal za ukończenie każdego z nich.

Test MOXO w Poradni Przystań

Jeśli zastanawiasz się, czy trudności twojego dziecka z uwagą mogą wskazywać na ADHD, możemy pomóc to sprawdzić. W Poradni Przystań na warszawskiej Białołęce wykonujemy test MOXO razem z omówieniem wyników oraz prowadzimy pełną diagnozę ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Więcej informacji znajdziesz na stronie o diagnozie ADHD, a aktualne ceny w cenniku. Możesz też po prostu zadzwonić i zapytać, od czego najlepiej zacząć.